تفسیر های چندگانه از یک متن

تفسیر های چندگانه از یک متن(شورای شهر انتخاب کنیم)

شهدادخبر-عباس تقی زاده

اینکه از یک متن واحد، معانی و برداشت هایمختلفی صورت گیرد از بدیهی ترین اموراست.این متن می تواند یک خبر، یک فیلم وسریال،رمان، یک شعر ، یک فیلم، عکس،ترانه و آهنگ و حتی یک سخنرانی و بیان روزمرهماباشد.

برای نمونه شما مناظره های کاندیداهای ریاستجمهوری را می بینید سخن یکی از آنها را، طرفدارانش به یک معنا و مخالفانش به معنایدیگر برداشت می کنند یکی آن را نشانه قدرت و دیگری ضعف او می داند و در کناراین دهها تفسیر دیگر هم دیگران، از این سخن دارند.که نه می توان همه را درست و نه همه رااشتباه خواند.

یا شعر حافظ را وقتی می فرماید "الا یاایها الساقی ادرکاسا وناولها" که عشق آسان نمود اول و لی افتاد مشکل ها، هرکسبه گونه ای معنا می کند که در این برداشت،گاه حافظ را عارف و گاه منحرف هم میخوانند.یک راننده کامیون، یک مشروب خور حرفه ای ، یک مذهبی، یک عارف، یک پزشک، یکنوجوان و جوان و پیر ، یک زن و مرد هرکدام معانی خود را ازاین شعر دریافت می کنند.

این مقدمه را نوشتم تا بگویم ما در دروه پستمدرنیسم بسر می بریم. یک قرائت و برداشت اعظم و اصلی وجود ندارد. با پدیده ای بهاسم "مرگ مولف"، روبرو هستیم به این معنا که وقتی متنی تولید شد دیگر ،مولف را باید از متن جدا کرد چراکه او مسئول برداشت خاص شما از متن نیست. در ایندوره(پست مدرنیسم) همه برداشت ها معتبر هستند اما هیچ یک اصل و مبنا نیستند.

بر اساس دیدگاه مرگ مولف،"رولانبارت"منتقد ادبی و نظریه پرداز فرانسوی ، روش سنتی نقد ادبی را که قصد مولف وتاریخچه زندگی وی را در تفسیر متن دخالت می دهد به چالش می کشد و در عوض پیشنهادمی دهد که شخص مولف یا پدیدآور از متن جدا باشد.

بارت مدل رومانتیك رااز سه جنبه عمده مورد نقد قرار می دهد: 1." تولد خواننده باید به بهای مرگ مولف صورت پذیرد":2. " متن بافتی از نقل قول هاست كه از مراكز فرهنگی بیشماری اقتباس شده اند": 3." زبان است كه سخن می گوید، و نه مولف" : • شما نمی توانید بدون آنكه ایده ای را ازپیش به صورت نشانه ها دریافت كرده باشید دارای آن ایده باشید. شما نمی توانید تفكریبی زبان داشته باشید. • بنابراین زبان فعال است: سخن می گوید. نشانه ها به جایآنكه منفعلانه، آینه معانی باشند،آنها را تولید می كنند. ... به بیانی دیگراین تمامیفرهنگ است، و نه "مولف"، كه سخن می گوید. بدین ترتیب معنا از یك خلابه سمت یك نشانه حركت نمی كند...

بگذریم که قصد ندارم وارد مقوله نقد ادبی شوم

حال اگر مطلبی در وبلاگ نوشته می شود همین موضوعدرباره آن مصداق دارد. از جمله مطلبی با عنوان "شورای شهر انتخاب کنیم" ازاینمتن ،یک نفر و شاید چند نفر دیگر، برداشتیمتفاوت از دیگران، از متن داشتند که طبیعی و پذیرفتنی است اما نمی توان برداشت خودرا ،مطلق دانست ما در زمانی زندگی می کنیم که با نسبیت سر و کارداریم.همه چیز نسبیاست و تفسیر و معنای برداشت شده هر شخص از متن، ریشه در تجربیات، محیط اجتماعی،گذشته و افکار وی دارد که با دیگری متفاوت است.

در متن مورد بحث نویسنده قصد دارد مخاطب خود رابه سمت شورای ایده آل رهنمون سازد. برای مثال وقتی می نویسد شورای شهر انتخاب کنیمنه مزرعه سیب زمینی، به این معناست که افرادی را انتخاب نماییم که با غیرت باشند ودر برابر مسائل شهداد ، منفعل برخورد نکنند.

یا زمانی که نوشته شده است شورای شهر انتخابکنیم نه هیئت امنای تکیه، نه شورای فرهنگ، نه شورای آموزش و پرورش و...منظور ایناست که اعضای شورا باید تخصص های مختلف داشته باشند تا بتوانند به همه امور و وظایفتعریف شده بپردازند و تک بعدی نباشند.

البته اینجانب مسئول برداشت های مختلف نیستم امابه همه قرائت ها و خوانش ها احترام می گذارم. خوشبختانه مسیر گفتگو باز است و یکیاز ویژگی های وبلاگ شهدا نیوز، فعال بودن بخش نظرات است ایمیل هم دردسترس است وحتی تلفن همراه نویسندگان وبلاگ.

پیشنهاد می شود زمانی که سوء برداشتی پیش میآِید خوانندگان از طریق مسیر های بالا، نظر خود را مطرح کنند تا اگر نیاز بهاصلاحی بود صورت گیرد. و الا زمانی که سوء برداشت خود را به فضای عمومی و تریبونهای همگانی بکشانیم منجر به تشویش اذهان عمومی و التهاب در جامعه می شود که هزینههای طرفین را در بعد معنوی و روانی بالا می برد.

تاکید می گردد در متن مورد بحث، منظور، شورایفعلی شهر شهداد نبوده است و اساسا منظور هیچ شورا یا فرد خاصی نیست. که شخصیت افرادبرای ما قابل احترام است و اگر نقدی وارد می شود متوجه عملکرد افراد است نه شخصیتآنها.

برای شورای کنونی و شورای منتخب آرزوی توفیق مینمایم.

خداوند به همه ما ، تقوا در کلام و عمل عطافرماید.