درباره جشنواره موسيقي نواحي

شهدادنيوز-عباس تقي زاده

به نام خدا

درباره جشنواره موسيقي نواحي

عباس تقي زاده

هفتمين جشنواره موسيقي نواحي هفته گذشته به طور همزمان در تهران وكرمان برگزارشد.اين رويدادفرهنگي با همت جمعي از مديران استان بويژه دراداره كل فرهنگ وارشاد اسلامي ، انجمن موسيقي بويژه آقا ي ابوعامري و پژوهشگر ارزنده موسيقي آقاي توحيدي و آقاي اوحدي وهمكاران به ثمر نشست. با عرض خسته نباشد به همه دست اندركاران برگزاري جشنواره،هنرمندان عزيز و ناشناخته موسيقي نواحي،خبرنگاران،عكاسان خبري و عوامل صداوسيماي استاني و مسئولان شهري و انتظامي كرمان وهمه كساني كه براي اجراي باشكوه جشنواره زحمت كشيدند مواردي به طور فهرست وار مطرح مي شود.

1-درهيچ نقطه اي از تاريخ،موسيقي اينچنين اهميتي در زندگي روزمره پيدانكرده است.اما موسيقي نواحي با رقباي قدرتمندي چون موسيقي مردم پسندو پاپ و...بايد دست وپنجه نرم كند و معرفي اين نوع از موسيقي كه پيوندي تنگاتنگ با فرهنگ ما دارد تلاشي تحسين برانگيز است.اما قطعا تنها هدف از برگزاري چنين رويدادي،اجراي صرف گروه هاي موسيقي نواحي نيست.معرفي و بازشناخت موسيقي نواحي ،بايد مورد توجه قرارگيرد تالازمه ماندگاري اين هنر همراه با نوآوري و بروز بودن فراهم شود. جشنواره موسيقي نواحي دركرمان در اين زمينه چندان موفق نبود و چيزي جز اجراي گروه ها شاهد نبوديم.هرچند كه يك سخنراني پژوهشي در تالار عماد كرمان توسط آقاي توحيدي صورت گرفت اما كافي نيست.

2-در زمان اجراي گروه ها يكي از مجريان تواناي سيما وصداي استاني به معرفي گروه هامي پرداخت اما شايسته تر آن بود كه پس از اجراي برنامه توسط هرگروه،خود هنرمندان يا يكي از هنرمندان درباره كارتوضيح دهد؛ روند اجرا را تشريح كند؛سازهارا معرفي كند. اين امر بويژه زماني كه گروه هايي به اجراي برنامه مي پرداختند كه به دليل نوع گويش(تركمني و..) معناي اشعار براي شنونده ناممكن بود اهميتي صدچندان داشت. اصولا مجري چنين برنامه هايي تا جاي ممكن بايد فردي آشنا به موسيقي باشد؛موسيقي را بشناسد تا رابطه تعاملي كاملي بين او و گروه موسيقي و مخاطبان برقرارشود.قطعا اجراي جشنواره موسيقي با يك سمينار اداري متفاوت است.ضمن احترام به توانمندي هاي خانم نارويي و تقدير از اجراي خوب ايشان آنچه بيان شد صرفا براي پرداختن به اهداف بالاتر اين جشنواره است .چون صرف اجراي يك كار،نمي تواند هدف اين جشنواره باشد.

3-درشب گشايش جشنواره در تالار خانه شهر كرمان جمعيت انبوهي شركت كردند كه علاقه مندي مردم رابه موسيقي نشان مي دهد وهمچنين كافي نبودن و نامناسب بودن فضاهاي موجود را براي اجراي اين جشنواره گوشزد مي كند.اميد كه فراهم آوردن فضايي مناسب و درشان مردم هنر دوست كرمان مورد توجه قرارگيرد.جالب است كه داخل خانه شهرو درسمت راست كه گروه ها از آن محل وارد مي شدند يك زمين خالي و خاكي وجود دارد كه وضعيت نامناسب آن براي هربيننده با توجه به اينكه ،شوراي شهر كرمان دراين ساختمان مستقر است تعجب برانگيز بود.انتظارمي رود اعضاي شورا ، ساماندهي مكان شورا و فضاي پيراموني آن را مدنظر داشته باشندچراكه قضاوت گروه هاي شركت كننده از ديدن اين زمين دركنارتالار خانه شهر ،مثبت نخواهد بود.

4-درمراسم افتتاحيه چندين گروه به اجراي برنامه پرداختند. يكي از اين گروه ها گروه نقاره نوازي امام زاده زيد(ع)شهدادبود كه با استقبال مردم و مسئولان روبروشد.وتوانست جايزه ويژه جشنواره را از سوي معاون وزير ارشاد،آقاي شاه آبادي و هديه سفر به كربلاي معلي را از سوي استاندار محترم كرمان،آقاي نجار به خود اختصاص دهد. اجراي اين گروه در ساعات پاياني جشنواره بود اما شايسته بود به دلايل زير، اجراي اين گروه درابتداي برنامه ها،قرارمي گرفت.

الف-نوبت نوازي نقاره ،آييني كهن و تاريخي است كه همراه با اعلام زمان طلوع خورشيد وغروب آن است.

ب- با نقاره نوازي ،آغاز صبح اعلام مي شود ازطرفي به شنونده گوشزد مي كند كه تافرصت دارد نماز صبح را بخواند چون خورشيد درراه است.

ج-اين هنر هم با فلسفه شيخ اشراق و مقدس بودن نور وخورشيد درايران باستان پيوند دارد وهم بنا به ماهيت امروزينش دراعلام اوقات شرعي ، فضايي معنوي دارد و مهم تر آنكه نقاره نوازي در صحن امام زاده زيد(ع)انجام مي شود.

د-ازطرفي آقاي علي كريم شجاعي ،پير نقاره نواز شهداد از همه هنرمندان حاضردرجشنواره،مسن تر بود واين گروه دراجراي خودهمزمان از سه نسل پدربزرگ،پسران و نوه هااستفاده مي كرد همه اينها دلايلي است كه مي طلبيد اجراي نقاره نوازي شهداد در ابتداي مراسم باشد نه در برنامه هاي انتهايي. به نظر نويسنده،شروع جشنواره موسيقي نواحي با نواختن نقاره هايي با قدمت دستكم دويست وسي ساله (و هنري با قدمتي كهن) با ريتم آغازگرانه اي كه از تولد خورشيد دردروازه شرقي كرمان خبرمي دهد متناسب با حال و هواي افتتاحيه بود.

5-امروزه،صنعت فرهنگ مورد عنايت ويژه همه كساني است كه براي معرفي فرهنگ خود تلاش مي كنند .چه درغرب و چه درشرق. جشنواره موسيقي نواحي فرصت مناسبي بود تا دركنارجشنواره، عرضه لوح فشرده برنامه هاي جشنواره و توليداتي از اين دست فراهم شودو توليدات فرهنگي متناسب با حال وهواي جشنواره فرصت عرضه پيداكنند.

6-صداوسيماي استان كرمان چند مصاحبه با مسئولين را از برنامه هاي خود پخش كرد.درمصاحبه هاي تلويزيوني هم آن قدردوربين روي چهره مصاحبه شونده زوم كرده بود كه نزديك بود فقط دهان طرف رانشان دهد(به دليل برملابودن شاخ موي مثلايك خانم در زمينه تصوير).ازاين نوع كاركه بگذريم جاي توليد برنامه هايي با هنرمنداني كه براي مخاطب عام ناشناخته هستند ضرورتي بود كه جاداشت شبكه استاني كرمان به آن توجه بيشتري مي كرد.گويا ما به شدت مسئول زده هستيم درحالي كه هنرمندان موسيقي نواحي و شركت كنندگان متخصص درجشنواره هم بايد ديده شوند.

7- براي اين جشنواره،ويژه نامه اي از سوي اداره كل فرهنگ وارشاد اسلامي استان كرمان با نام "سوتاكو"منتشرشد. دراين ويژه نامه چهارصفحه اي كه توسط واحد ارتباطات رسانه اي روابط عمومي اداره كل ارشاد استان توليد شده برنامه هاي گروه هاي شركت كننده همراه با مصاحبه هايي با مسئولان ارشاد منتشرشده است.دراين ويژه نامه نامي از گروه نقاره نوازي شهدانيست.همچنين درصفحه دو،مصاحبه معاون مالي و برنامه ريزي ارشاد استان منتشرشده است اما نام وي در متن وعنوان مصاحبه وجودندارد. عكس روي صفحه نخست ويژه نامه هم مربوط به جشنواره ششم است كه اگر تصويري به روز تر استفاده مي شد بهتربود.همچنين تداوم انتشارويژه نامه درروزهاي برگزاري جشنواره يا راه اندازي پايگاه اينترنتي ويژه جشنواره نيز مي توانست به اطلاع رساني كامل تر كمك كند.اين ضعف در مطبوعات محلي استان هم مشاهده مي شود كه تنها به انعكاس خبرهاي خبرگزاري هايي مانند ايرنا درباره جشنواره بسنده كردند و گزارش جامعي از جشنواره منتشر نكردند.انتشارگزارش هاي توليدي توسط مطبوعات استان مي تواند زواياي مختلف جشنواره رانمايان سازد و صداي جشنواره موسيقي نواحي را از تالار خانه شهر كرمان به خانه ها ببرد. پيشنهاد مي شود براي جشنواره بعدي پيش از برگزاري جشنواره يك تيم مجرب رسانه اي، تشكيل و اطلاع رساني همه جانبه جشنواره فراهم گردد.

8-ازآنجا كه اجراي گروه هاي موسيقي به فضاي مناسبي نيازدارد.فضاي تالارخانه شهربراي اجراي گروه ها مناسب نيست، ضمن آنكه اين فشردگي، عكاس ها رابراي گرفتن عكس دلخواه با مشكل مواجه مي كند و گاه نمي توانند كل گرووه را به تصويربكشند.چون نحوه استقرار گروه ها به هنگام اجرا،عموما به شكل دايره واراست.فراهم شدن امكاني كه عكاس بتواند از بالا ، عكسي بگيرد كه اين وحدت اجرا رانمايان سازد مي تواند به ارتقاي جلوه هاي تصويري جشنواره كمك كند.

9-دريكي از عكس هايي كه ايرنا كرمان ازجشنواره منتشر كرده است و برروي وبلاگ شهدادنيوز هم موجود است.مي بينيم كه مردم براي تشويق يكي از گروه ها برخاسته اند و شادي مي كنند اما مسئولان رديف جلو،هيچ نشانه اي از شادي و نشاط رانشان نمي دهند وشايد برخي چهره اي درهم هم داشته باشند. بيننده اي كه از محتواو زمينه عكس با خبرنباشد از تفاوت چهره نفرات نشسته وانبوه مردم برخاسته تعجب مي كند. خود اين عكس گويا ست و من نيز بحثم راخاتمه مي دهم.