مصرف مواد در ایران، برابر با مصرف در چین و هند؛ مشکل کجاست؟

روز چهارشنبه، سازمانملل متحد، در گزارشی مبسوط اعلام کرد که در سال ۲۰۰۸ چهارده تن هرویین وچهار صد و پنجاه تن ترياک تولید شده در افغانستان در ايران به مصرف رسیدهکه این کشور را به همراه روسیه در صدر فهرست بزرگترين مصرف کنندگان موادمخدر در جهان قرار داده است.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، گزارش تکان دهنده روز پیش دفتر مقابله بامواد مخدر و جرم سازمان ملل درباره میزان مصرف مواد مخدر در ایران، شکبزرگی است که تاکنون با سکوت مقامهای مسئول در کشورمان درباره درستی یااغراق آمیز بودن این گزارش همراه بوده است.

در این گزارش، دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد درگزارش خود تصريح کرده است: «ایران به یکی از کشورهایی که با جدیترين مشکلاعتياد در جهان رو به رو هستند، بدل شده، حال آن که تزريق مواد مخدر درآسيای مرکزی، باعث همهگير شدن بيماری ايدز شده است.»

همچنین در ادامه اشاره دارد که پانزده ميليون نفر در جهان به مواد مخدرمعتادند و نيمی از مواد مخدر جهان در ايران، روسيه و اروپا مصرف میشود.

هرچند در این گزارش، اشارهای به نحوه و روشهای محاسبه این آمار نشدهاست، اما حتی اگر خطایی بین 20 تا 50 درصد برای این گزارش قایل باشیم، بهرقمی فاجعهآمیز میرسیم. این نگرانی هنگامی بیشتر میشود که در مقایسهایآماری، میبینیم که در ایران تقریبا به اندازه کل اتحادیه اروپا و یامجموع دو کشور چین و هند مواد مخدر مصرف میشود. برای اثبات موضوع به اینبخش گزارش توجه کنید: طبق اين گزارش ، ۱۹ درصد از مواد مخدر جهان در اروپاو در ايران و روسيه هر کدام ۱۵ درصد، چین ۱۲ درصد، هند ۷ درصد، و پاکستان،آفريقا و آمريکا هر کدام شش درصد از مواد مخدر جهان را مصرف میکنند.

همان گونه که پیش از این نیز گفته شد، حتی با قایل شدن خطای حدود 50درصد، باز هم آمار اعلام شده درباره مصرف مواد مخدر در ایران با کشوری چونهند ـ که حدود 20 برابر ما جمعیت دارد ـ برابری میکند، این مقایسه ازآنجا معنای بیشتری پیدا میکند که هند تا اندازهای شرایط نزدیکی به ما ازنظر در معرض خطر بودن از سوی تولیدکنندگان انبوه مواد مخدر، یعنیافغانستان و مسیر اصلی ترانزیت آن یعنی پاکستان را دارد.

این گزارش هنگامی نگران کنندهتر به نظر میرسد که در آن تنها به موادمخدرهایی چون تریاک و هرویین اشاره شده و در آن به میزان انواع جدید موادمخدر مانند شیشه اشارهای نشده است، در حالی که این نوع مواد مخدر بهاعتراف مقامات رسمی کشورمان، متأسفانه رشد بسیاری به ویژه در میان جوانانداشته است.

بر پايه اين گزارش، نکته دیگری که جای اندیشه دارد، میزان آسیب پذیریدیگر کشورهایی است که در راه اصلی ترانزیت مواد مخدر از افغانستان بهعنوان تولید کننده اصلی ـ با 92 درصد تولید در جهان ـ هستند، برای روشنترشدن موضوع به این بخش از گزارش توجه کنید؛ «۴۰ درصد هرویین توليد شده ازراه پاکستان، ۳۰ درصد از راه ايران و ۲۵ درصد از راه کشورهای آسيانه ميانهاز افغانستان خارج میشود.»

اما در آمار ارایه شده درباره میزان مصرف نامی از این کشورها به عنوانمصرف کنندههای اصلی نمیبینیم، در صورتی که پاکستان با جمعیتی یک و نیمبرابر کشورما و 5 درصد ترانزیت بیشتر از ایران مصرف مواد مخدر در اینکشور، کمتر از نصف مصرف در ایران ـ حدود 6 درصد ـ است.

این گزارش میافزاید: توجه به آمار ارایه شده و ملاحظات یاد شده، نوعیوضعیت قرمز و نگران کننده را در اعتیاد به مواد مخدر در کشورمان نشانمیدهد که به عنوان یک واقعیت باید مورد توجه قرار گیرد. هر چند نمیتوانمنکر زحمات نیروهای انتظامی و حتی نظامی کشورمان در جلوگیری از قاچاق اینمواد به درون کشور بود و از سویی، زحماتی را که در زمینه اطلاعرسانی وپیشگیری از مصرف مواد مخدر توسط دستگاههای مسئول صورت میگیرد، نادیدهگرفت، باید به عنوان یک واقعیت ناظر به نتیجه حاصل از این اقدامات بپذیریمکه نیازمند بازنگری جدی در روشها و فرایندی باشیم که در این زمینههاتاکنون اعمال شده است.